Bài 47. Mạc đãi thị phi. Thủ khẩu như bình

47. 莫待是非 · 守口如瓶

莫待是非來入耳，從前恩愛反為仇。守口如瓶，防意如城。
莫待是非来入耳，从前恩爱反为仇。守口如瓶，防意如城。《增廣賢文》

Chú:

- 從前 tòng tiền = theo điều trước.

- 恩愛 ân ái = ơn nghĩa và lòng thương yêu.

HỌC: 待前恩愛(爱)九仇守瓦并並瓶防城。

01. 待 đãi /dài, dāi/ = đợi; đối xử. Bộ xích 彳. HT, T: tự 寺 chùa.

02. 前 tiền /qián/ = trước. 日前 mấy hôm trước, 前日 ngày hôm kia, như前天.
Bộ 刀 đao. Vốn viết 歬, là hình bàn chân 止 đứng trước mũi thuyền 舟, biểu thị ý đằng trước. Về sau người ta viết chỉ 止 thành 䒑, chu 舟 thành nhục 月, rồi thêm bộ đao để chỉ cái kéo. Nhưng sau đó, 前 lại được dùng thay cho 歬 với nghĩa "đằng trước"; còn nghĩa cái kéo thì đặt chữ mới (thêm một chữ đao nữa: 剪 và đọc là tiễn).

03. 恩 ân /ēn/ = ơn. Bộ tâm 心. HT, T: nhân因 do bởi.
大恩 ơn to. 恩人 người ơn.

04. 愛 (爱) ái /ài/ = yêu. Bộ 心 tâm. HY. Xưa viết 㤅, là hình người 旡 hai tay dâng trái tim 心. Về sau旡 được thay bằng hình hai tay (爫 và 攵). Giản thể là dựa vào thảo thư, có từ lâu.
我愛 người yêu của tôi; tôi yêu. 愛女 con gái yêu. Lệnh ái = con gái ngài (lịch sự).

05. 九 cửu /jiǔ/ = số 9. Bộ 乙 ất. GT. Vốn là chữ TH cái khuỷu tay.

06. 仇 cừu /chóu/ = thù oán. Bộ nhân 人. HT, T: cửu 九.
仇人 kẻ thù.

07. 守 thủ /shŏu/ = giữ, bảo vệ. Bộ 宀 miên. HY. Thốn 寸 hình bàn tay chắn trước nhà 宀 .
守信 giữ chữ tín. 有守 luôn giữ lòng, không lấy bậy của ai. 守身 giữ mình.
Đồng âm: 手 tay. 首 đầu. 守 giữ.

08. 瓦 ngõa /wà/ = ngói; đồ bằng đất nung; lợp ngói. Bộ thủ. TH tấm ngói.
瓦瓦 lợp ngói.

09. 并 tịnh /bìng/ = ngang nhau; cùng, đều. Cũng viết並, 竝.
Bộ nhất 一. HY. Hình hai người đứng ngang nhau.
並立 đều đứng. 我並無惡意 tôi tuyệt không có ác ý.

10. 瓶 bình /píng/ = bình, hũ. Cũng viết 甁. Bộ ngõa 瓦. HT, T: tịnh 幷 ngang nhau.

11. 防 phòng /fáng/ = cái đê; ngăn ngừa. Bộ phụ 阜. HT, T: phương 方 hướng.
以防止水 lấy đê ngăn nước.

12. 城thành /chéng/ = tường quanh một khu vực; đô thị. Bộ 土 thổ. HT, T: thành 成 xong.
城巿 phố chợ. Thành trì 城池 tường và hào nước quanh thành.



Mạc đãi thị phi lai nhập nhĩ, tòng tiền ân ái phản vi cừu. Thủ khẩu như bình, phòng ý như thành.
= Thị phi chớ để vô tai, kẻo ân ái trước hóa ngay thành thù.
Giữ miệng như giữ bình gốm quý, phòng ý như phòng thủ thành trì.
(Giữ miệng như giữ bình gốm, cẩn thận không rơi vỡ; giữ ý như giữ thành trì, đừng buông lỏng để mất kiểm soát).