Bài 81. Tứ thời thi

81. 四時詩

春游芳草地， 夏賞綠荷池。秋飲黃花酒，冬吟白雪詩。
春游芳草地，夏賞綠荷池。秋飲黃花酒，冬吟白雪詩。神童詩

註.

- 芳草 phương thảo = cỏ thơm.

- 賞 thưởng = thưởng thức. 綠荷池 lục hà trì = ao sen xanh.

- 黃花酒 hoàng hoa tửu = rượu cúc.

神童詩 Thần đồng thi là tập thơ do Uông Thù 汪洙 đời Tống biên soạn, được nhiều người đời sau bổ sung, gồm gần 50 bài ngũ tuyệt, xưa thường dùng để dạy trẻ em làm quen với thơ.

Học: 芳賞彐[彑]彔綠荷池神童汪洙。

01. 芳phương /fàng/ = thơm. Bộ thảo 艹 . HT, T: phương方 phía.
芳名 quí danh.

02. 賞 thưởng /shăng/ = thưởng. Bộ bối 貝. HT, T: thượng 尚 coi trọng.
賞金 thưởng tiền. 賞花 xem hoa.
Cùng thanh bàng: Thường 常 luôn. Đương 當 đương lúc.

03. 彐kệ /jì/ tên bộ thủ, tượng hình cái đầu heo, đầu nhím. Cũng viết 彑

04. 彔 lục /lù/ = khắc, chạm. Bộ kệ 彑 . HY: nét chạm彑+ vụn gỗ ⺢.

05. 綠 lục /lù/ = màu xanh lục. Bộ mịch 糸. HT, T: lục彔 chạm khắc.

06. 荷 hạ /hé/ = gánh vác. Bộ thảo 艹. Vốn viết何, bị mượn (何 hà = nào?) nên thêm bộ thảo 艸tạo chữ mới, ý là gánh cỏ, gánh lúa. Cũng chuyển chú, đọc hà = sen.
荷草 gánh cỏ.
Đồng âm: Hạ 下 phía dưới. Hạ 夏 mùa hè. Hà 蝦 tôm. Hà何 gì, nào?

07. 池 trì /chí/ = đìa, ao, hồ. Bộ thủy 水. HT, T: dã 也.
Để nhớ: Đào đất 地 lên (bỏ 土, còn 也 ) đưa nước 氵 vào thì được 池 ao.
城池 tường và hào nước quanh thành.

08. 神 thần /shén/ = thần. Bộ kì 示. HT, T: thân 申 chi thân.
山神 thần núi. 精神 tinh thần.
Đồng âm: 臣 tôi, 辰 (thin).

09. 童 đồng /tóng/ = con nít. Bộ 立 lập. HY. 立 vốn là 辛, hình con dao khắc dấu người nô lệ (viết thành lí 里 làng), nghĩa gốc là người nô lệ, sau dùng chỉ đứa nhỏ hầu trong nhà; còn nghĩa gốc thì viết với bộ nhân: đồng 僮 nô bộc.
小童bé trai làm việc hầu hạ. 書童 đứa nhỏ hầu việc đèn sách (mài mực, rửa bút, mang cặp, .. )
Đồng âm: đồng 同 cùng.

10. 汪 uông /wāng/ = sâu rộng; vũng. Bộ thủy 水. HT, T: vương 王 vua.
一汪血 một vũng máu. 汪汪 mênh mông sâu thẳm.
Phân biêt: chú 注 rót.

11. 洙 thù /zhū/ = tên sông. Bộ thủy 水. HT, T: chu 朱 đỏ.



Tứ thời thi.
Xuân du phương thảo địa, hạ thưởng lục hà trì.
Thu ẩm hoàng hoa tửu, đông ngâm bạch tuyết thi. (Thần đồng thi).

Thơ bốn mùa.
Xuân dạo bước cỏ thơm, hè ngắm ao sen biếc.
Thu uống rượu hoa cúc, đông ngâm thơ tuyết trắng.